|
ELMLƏR DOKTORLARI
DAĞ BORÇALI BÖLGƏSİ
(indiki Ermənistan Respublikası ərazisi)
[A-Z]
ADIGÖZƏL DOSUYEV
Adıgözəl Əhməd oğlu Dosuyev 1948-ci il
fevralın 2-də Qərbi Azərbaycanın Dağ Borçalısı
(indiki Ermənistan) bölgəsinin Ləmbəli kəndində
anadan olmuşdur.
Adıgözəl Dosuyev 1954-cü ildə Ləmbəli
orta məktəbinin birinci sinfinə daxil olmuş,
1964-1965-ci tədris ilində isə Gürcüstanın Marneuli
rayonunda orta məktəbi qızıl medalla
bitirmişdir. Həmin ildə Azərbaycan Dövlət
Universitetinin mexanika-riyaziyyat
fakültəsinə daxil olmuş, 1970-ci ildə Universiteti
bitirərək aspiranturaya qəbul olunmuşdur. 1974-cü
ildə "Qarışıqtipli tənliklər üçün qoyulmuş
sərhəd məsələlərinin şəbəkə üsulu ilə tədqiqi"
mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə
etmişdir.
Adıgözəl Dosuyev 1974-1978-ci illərdə
Kibernetika İnstitutunda kiçik elmi işçi
işləmişdir. 1978-ci ildə müsabiqə yolu ilə ADU-nun
(indiki BDU-nun) hesablama-riyaziyyat
kafedrasının assistenti, 1980-ci ildə baş müəllim,
1984-cü ildə isə dosent vəzifəsinə seçilmişdir.
Adıgözəl Dosuyev 1981-ci ilin sentyabr
ayından 1982-ci ilin iyul ayına qədər Böyük
Britaniyada e’zamiyyətdə olmuş, beynəlxalq
konfranslarda (Macarıstanda, ABŞ-da) çıxış
etmişdir. Onun rəhbərliyi ilə 4 namizədlik
dissertasiyası müdafiə edilmiş, birinin isə
opponenti olmuşdur.
Elmi axtarışlarını davam etdirən
Adıgözəl Dosuyev 1999-cu ilin iyul ayında Tbilisi
şəhərində doktorluq dissertasiyası müdafiə
etmişdir.
Hal-hazırda o, Şimali Kipr Türk
Respublikasında - Akdəniz Universitetində
işləyir.
Adıgözəl Dosuyev beynəlxalq, ittifaq
və respublika səviyyəli 50 konqres və
konfranslarda çıxış etmiş, elmi məqalələr çap
etdirmişdir.
İSMAYIL VƏLİYEV
İsmayıl Ömər oğlu Vəliyev 1951-ci il
martın 18-də Ermənistanın Allahverdi rayonunun
(keçmiş Loru nahiyəsinin) Böyük Ayrum kəndində
anadan olmuş, orada 8 illik məktəbi, sonra isə
Noyemberyan rayonunun Yuxarı Körpülü kəndində
orta məktəbi ə’la qiymətlərlə bitirmiş, Çöçkən
və Şınıq sovxozlarında, sonra isə Ağtala tikinti
mə’mulatları kombinatında fəhlə işləmişdir.
Bakıda 8 nömrəli texniki-peşə məktəbində təhsil
almış, oranı fərqlənmə diplomu ilə bitirdikdən
sonra "Leninneft" trestinin neft və qazçıxarma
idarəsində elektrik montyoru olmuşdur.
1970-1975-ci illərdə Azərbaycan Dövlət
Universitetinin jurnalistika fakültəsində
təhsil almışdır. 1975-ci ildən Azərbaycan Dövlət
Nəşriyyatında korrektor və redaktor vəzifəsində
işləmişdir. 1976-cı ildə Moskva Poliqrafiya
İnstitutunda baş redaktor və redaksiya
müdirlərinin ixtisasartırma kursunda oxumuş və
oranı "ə’laçı" diplomu ilə bitirmişdir. 1978-ci
ildən "Yazıçı" nəşriyyatında
ədəbiyyatşünaslıq və publisistika
redaksiyasında redaktor, incəsənət və klassik
ədəbiyyat redaksiyasının müdiri, 1980-ci ildən
Azərbaycan Dövlət Nəşriyyat, Poliqrafiya və
Kitab Ticarəti İşləri Komitəsində Nəşriyyatlar
İdarəsinin rəisi, 1984-cü ildən Azərbaycan KP
Mərkəzi Komitəsinin təbliğat və təşviqat
şö’bəsində tə’limatçı (1984-1987), təbliğat və
təşviqat şö’bəsi müdirinin mətbuat məsələləri
üzrə müavini (1987-1989) vəzifələrində işləmişdir.
Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası Baş
redaksiyasında baş redaktorun birinci müavini
(1989-1991), baş redaktor (1991-1992), Azərbaycan-Türkiyə
birgə müəssisəsi "Göytürk" Nəşriyyat,
Poliqrafiya və Ticarət Şirkətinin Baş direktoru
(1991-1992) olmuşdur. 1993-cü ildən "Azərbaycan
Ensiklopediyası" Nəşriyyat-Poliqrafiya
Birliyinin Baş direktoru və Baş redaktorudur.
1971-ci ildən Azərbaycan Radio və
Televiziyası ilə əməkdaşlıq edərək on ilə yaxın
"Bulaq" folklor verlişlərinin daimi
müəlliflərindən biri olmuşdur. Bundan əlavə
"Zəka" radio elmi proqramı və televiziyada
vaxtilə populyar olan "İdrak" proqramı da İ.
Vəliyevin ideyası əsasında yaradılmış və uzun
müddət onun müəllifliyi və aparıcılığı ilə davam
etdirilmişdir.
İsmayıl Vəliyev bədii yaradıcılığa
1965-ci ildə "Azərbaycan pioneri" qəzetində dərc
etdirdiyi kiçik sənədli hekayə ilə başlamışdır.
O vaxtdan ədəbi-bədii, publisistik yaradıcılıqla
və tərcümə işi ilə ardıcıl məşğul olur. Qədim
Şumerlərin məhşur "Bilqamıs dastanı"nı,
"Avesta"dan parçaları, Qədim Misir ədəbiyyatı
nümunələrini, rus, litva, ukrayna, türk, türkmən
və b. dillərdən bir sıra elmi və bədii əsərləri
tərcümə etmişdir. Onun redaktəsi və rəhbərliyi
ilə Azərbaycanda ilk dəfə olaraq fundamental
həcmdə "Qədim Şərq ədəbiyyatı" (müntəxabat) (1999)
kitabı nəşr olunmuşdur. 1983-cü ildə "Ədəbi
portret: onun funksiyası və tipologiyası"
mövzusunda namizədlik dissertasiyası müdafiə
edərək filologiya elmləri namizədi elmi
dərəcəsi almışdır. 1999-cu ildə "Ədəbiyyatda insan
konsepsiyası. Tarixi təşəkkülü və inkişaf
mərhələləri" mövzusunda doktorluq işini başa
çatdırmış və monoqrafiya şəklində nəşr
etdirmişdir. Həmin monoqrafiya müəyyən
ixtisarlarla Ankarada nəşr olunmuşdur.
İ. Vəliyev 1979-cu ildən Azərbaycan
Jurnalistlər Birliyinin, 1985-ci ildən isə
Yazıçılar Birliyinin üzvüdür. 21 kitabın, 300-dən
çox elmi, 500-dən çox elmi və publisistik
məqalənin, elmi mə’ruzə və çıxışın müəllifi, 9
kitabın tərcüməçisidir. Onlarla iri həcmli
ensiklopedik, elmi və bədii kitabın redaktoru,
tərtibçisi və naşiri olmuşdur. İ. Vəliyevin
bə’zi əsərləri ingilis alman, türk, ukrayna, rus
və ərəb dillərinə tərcümə olunmuşdur. Xarici
ölkələrdə, o cümlədən Almaniya, Macarıstan,
Türkiyə, İran, Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstan, Litva,
Gürcüstan və b. ölkələrdə keçirilmiş elmi
konfrans və tədbirlərdə mə’ruzə və çıxışlar
etmiş, məruzələri və çıxışlarının tezisləri elmi
əsrlərdə və mətbuatda dərc olunmuşdur.
İ. Vəliyev Qafqazda və keçmiş sovetlər
Birliyi məkanında baş verən siyasi hadisələr,
milli münaqişələr, qaçqınlıq problemi və onların
həlli yolları, insan hüquqları, müasir
konfliktologiya məsələləri ilə də məşğul olmuş,
SSRİ-nin dağılması prosesi və onunla bağlı
regionda və dünyada baş verən hadisələrin
elmi-nəzəri təhlili ilə bağlı "Dünya susur,
tarix susmur", "Burulğanlar içində",
"Qaçqınlıq", "Qara gündəlik" kitablarını nəşr
etdirmiş, bu mövzuda yüzə yaxın məqaləsi dərc
olunmuşdur. Onun rəhbərliyi və müəllifliyi ilə
iri həcmli "Deportasiya" adlı kitab nəşr
edilmişdir.
İ. Vəliyev kitab nəşri və yayımı,
mətbuatın nəzəri və praktiki məsələləri ilə də
ciddi məşğul olur. Beynəlxalq kitab sərgi və
yarmarkalarında dəfələrlə ölkəmizi təmsil etmiş
mükafatlar almış, elmi seminar və simpoziumlarda
mə’ruzələrlə çıxış etmişdir. Kitab nəşri və
mətbuat məsələləri ilə bağlı tədris
proqramlarının və elmi məqalələrin müəllifidir.
Bakı Dövlət Universitetində və digər ali
məktəblərdə "Mətbuat tarixi", "Redaktənin
nəzəriyyə və təcrübəsi", "Nəşriyyat işinin
təşkili və idarə edilməsi", "Mətnşünaslıq" və
s. fənlərdən mühazirələr aparır.
İ. Vəliyev 1995-ci ildə ictimai-siyasi
mövzuda yazdığı publististik əsərlərə görə
"Qızıl qələm" mükafatına, 1998-ci ildə uşaq
hekayələrinə görə Açıq Cəmiyyət İnstitutu -
Beynəlxalq Soros fondunun qrantına layiq
görülmüşdür. Bir çox elmi, siyasi və ədəbi qəzet
və jurnal redaksiya hey’ətlərinin, Azərbaycan
Həmkarlar İttifaqı Konfederasiyasının idarə
hey’ətinin (1998-ci ildən) üzvüdür.
İ. Vəliyev 1991-ci ildə Ensiklopediyaya
işə gəldiyi vaxtdan indiyədək bu elmi-nəşriyyat
müəssisəsinin təsərrüfat problemlərini uğurla
həll etmiş, onu maliyyə böhranından çıxarmaq
üçün bir ildə "Rusca-azərbaycanca lüğət"in hər
üç cildinin çapına nail olmuş, çətinliklərə
baxmayaraq "Qısa iqtisadi lüğət", "Hüquq
Ensiklopedik lüğəti", "Azərbaycan" soraqçası
(azərbaycan və rus dillərində; həm də
tərtibçilərindən biridir), "Fəlsəfə
ensiklopedik lüğəti", "Dünya xalqları", "Dünya
dövlətləri", "Şəfa ensiklopediyası", "Kütləvi
tibb ensiklopediyası", "Azərbaycan toponimləri
ensiklopedik lüğəti" və s. kimi iri həcmli, böyük
əhəmiyyətli ensiklopedik kitabların baş
redaktoru olmuş və onların yüksək səviyyədə
nəşrini tə’min etmişdir. "Türküstan"
ensiklopediyasının redaksiya hey’ytinin
üzvüdür. Türkiyə, Azərbaycan və Orta Asiya
respublikalarının iştirakı ilə hazırlanan
"Türk xalqlarının görkəmli adamları"
ensiklopediyasının ideya müəllifi və baş
redaktorudur.
2001-ci ildə İ. Vəliyev filologiya üzrə
doktorluq dissertasiyası müdafiə etmişdir.
Hazırda "Azərbaycan
Ensiklopediyası" Nəşriyyat-Poliqrafiya
Birliyinin baş direktorudur.
MƏHBUBƏ VƏLİYEVA
Məhbubə Nəbi qızı Vəliyeva 1949-cu il
aprelin 10-da Qərbi Azərbaycanın Dağ Borçalısı
bölgəsinin Kalinino rayonunda anadan olmuşdur.
Kalinino şəhər rus orta məktəbini 1966-cı ildə
medalla bitirmiş, həmin ildə Azərbaycan Tibb
İnstitutunun əczaçılıq fakültəsinə daxil
olmuşdur.
1971-ci ildə fərqlənmə diplomu ilə
institutu bitirdikdən sonra farmokologiya və
toksikoloji kimya kafedrasında baş laborant
vəzifəsində saxlanmış, sonralar müsabiqə yolu
ilə assistent, baş müəllim, dosent işləmiş, sonra
isə seçki yolu ilə kafedra müdiri seçilmişdir.
1987-ci ildə Pyatiqorsk şəhərində
namizədlik dissertasiyası müdafiə etmiş,
əczaçılıq elmləri namizədi elmi dərəcəsinə
layiq görülmüşdür. 1998-ci ildə Moskva şəhərində
doktorluq dissertasiyasını müdafiə etmiş,
əczaçılıq elmləri doktoru elmi dərəcəsi
almışdır.
Məhbubə Vəliyeva 200-dən çox elmi işin, o
cümlədən 7 patent, 22 səmərələşdirici təklif, bir
monoqrafiya, bir sıra elmi-metodiki
göstərişlərin müəllifidir. Elmi-tədqiqat işləri
Azərbaycanda geniş yayılan şirin biyandan
təcrid edilən preparatların alınmasına aiddir.
Həmin fitopreparatların qana və limfaya tə’siri
öyrənilmiş, əczaçılıq və tibb təcrübəsində
işlənməsinə köməklik göstərmişdir, hətta Avropa
Birliyi texnologiyası tərəfindən tətbiq
edilmişdir.
Məhbubə Vəliyeva bu müddət ərzində
beynəlxalq, keçmiş ittifaq və respublika
səviyyəli 30-dan çox konqres və elmi
konfranslarda çıxış etmiş, məqalələr çap
etdirmişdir.
Məhbubə Vəliyeva hal-hazırda
Azərbaycan Tibb Universitetinin Əczaçılığın
texnologiyası, təşkili və iqtisadiyyatı
kafedrasının müdiri vəzifəsində çalışır. O,
Azərbaycan Əczaçılar Federasiyasının üzvüdür.
Tibb elmləri doktoru, professordur.
VAHİD NOVRUZOV
Vahid Tapdıq oğlu Novruzov 1950-ci il
yanvarın 7-də Qərbi Azərbaycanın Dağ Borçalısı
bölgəsinin (indiki Ermənistan) Allahverdi
rayonunda qulluqçu ailəsində anadan olmuşdur.
1964-cü ildə ailəsi ilə birlikdə Bakı
şəhərinə köçmüşdür. 1966-cı ildə Bakı şəhəri 31
saylı orta məktəbi bitirmiş və həmin il
Azərbaycan Dövlət Universitetinə (indiki BDU)
daxil olmuşdur.
1971-ci ildə Bakı Dövlət Universitetini,
1999-cu ildə isə Bakı Asiya Universitetini
bitirmişdir.
1978-ci ildə Q.V. Plexanov adına Moskva
Xalq Təsərrüfatı İnstitutunda "Xidmət
sferasının maddi-texniki təchizatının
planlaşdırılmasının normativ bazasının
təkmilləşdirilməsi" mövzusunda namizədlik
dissertasiyası müdafiə edərək iqtisad elmləri
namizədi, 1990-cı ildə isə həmin İnstitutda
"Müttəfiq respublikalarda sosial-məişət
infrastrukturunun inkişaf problemləri"
mövzusunda doktorluq dissertasiyası müdafiə
edərək iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsinə
layiq görülmüşdür.
1972-1992-ci illərdə Dövlət Plan Komitəsi
yanında Elmi-Tədqiqat İqtisadiyyat İnstitutunda
laborant, iqtisadçı, kiçik elmi işçi, bölmə
müdiri və şö’bə müdiri vəzifələrində
çalışmışdır.
1979-1981-ci illərdə Əhaliyə Məişət
Xidməti Nazirliyi yanında Layihə Konstruktor
Texnologiya İnstitutunda elmi işlər üzrə
direktor müavini vəzifəsində işləmişdir.
1992-1996-cı illərdə Milli Məclis
Aparatının İqtisadi qanunvericilik şö’bəsində
bölmə müdiri, şö’bə müdirinin birinci müavini və
şö’bə müdiri vəzifələrində çalışmışdır.
Vahid Novruzov 1996-cı ilin aprel
ayından Azərbaycan Respublikasının Milli
Məclisi tərəfindən Azərbaycan Respublikası
Auditorlar Palatasına sədr vəzifəsinə tə’yin
olunmuşdur. İşlədiyi müddət ərzində onun
rəhbərliyi və iştirakı ilə Azərbaycanda audit
sisteminin inkişafına və tənzimlənməsinə dair
bir sıra xüsusi ədəbiyyat, metodik göstəriş,
tövsiyyə və standartlar işlənib hazırlanmış və
audit praktikasında tətbiq edilmişdir. Bunlara
misal olaraq "Auditin əsasları", "Audit (izahlı
lüğət)", "Audit. Qanunvericilik və normativ
sənədlər" toplusunu, 30-dan artıq normativ sənədi
göstərmək olar.
Vahid Novruzov müəlliflər qrupu ilə
birlikdə 1998-ci ildə "Heydər Əliyev və Azərbaycan
iqtisadiyyatı" kitabını, "Tikintidə mühasibat
uçotu və audit" və "Auditin əsasları"
fənlərinin tədris proqramını işləyib
hazırlamışdır.
Vahid Novruzov Azərbaycan
Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 29 dekabr
tarixli Fərmanına uyğun olaraq yaradılmış Audit
sisteminin islahatı üzrə İşçi Qrupunun
tərkibinə daxil edilmiş və onun rəhbərliyi
altında "Azərbaycan Respublikasında audit
sisteminin konsepsiyası" işlənib
hazırlanmışdır.
Vahid Novruzov elmi konfrans və
seminarlarda fəal iştirak edir. 80-dən artıq
əsərin müəllifidir. 2000-ci ildən professorudur.
Vahid Novruzov Audit və bazar
iqtisadiyyatı infrastrukturunun problemləri
üzrə dissertant və magistrlərə elmi rəhbərlik
edir.
Vahid Novruzov ABŞ-ın Daxili
Auditorlar İnstitutunun ölkəmizdə yaradılmış
"Audit-Azərbaycan" bölməsinin prezidenti və
Mühasiblərin və Auditorların "AVROASİYA"
Regional Federasiyası Şurasının idarə
hey’ətinin üzvüdür.
1994-cü ildə Beynəlxalq Ekoenergetika
Akademiyasının həqiqi üzvü seçilmişdir.
|