ELMLƏR NAMİZƏDLƏRİ

[A] [B-E] [Ə-G] [H-X] [İ-Q] [M-N] [R-S] [S-Ş] [T-V] [V-Z]

TAPDIQ OSMANOV

Tapdıq Omar oğlu Osmanov 1955-ci ildə Mollaoğlu kəndində anadan olmuşdur. 1972-ci ildə Sadaxlıda orta məktəbi bitirmişdir. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin geologiya-coğrafiya fakültəsini bitirərək, tə’yinatla Türkmənistana göndərilmişdir. O, Aşqabaddakı hidrometeorologiya mərkəzində mühəndis-

hidroloq, baş mühəndis-hidroloq və şö’bə müdiri işləmişdir.

Tapdıq Osmanov 1985-ci ildə Türkmənistan Elmlər Akademiyasının Çöllər İnstitutunda qiyabi aspiranturaya daxil olmuş, 1991-ci ildə isə orada "Kopetdağın sel axınları" mövzusunda dissertasiya müdafiə etmiş, coğrafiya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. 23 elmi məqaləsi çap olunmuşdur. 1996-cı ildə ailəsi ilə Aşqabaddan Bakıya köçmüşdür. Hazırda Azərbaycan Dövlət Hidrometeorologiya Komitəsində hidrometeoroloji fəaliyyət dövlət nəzarət qrupunun rəisidir.

TAHİR HACIYEV

Tahir Sə’di oğlu Hacıyev 1958-ci ildə Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1975-ci ildə Bakı şəhərinin 225 saylı məktəbini qızıl medalla bitirmiş və həmin ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU-nun) mexanika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdur. 1980-1982-ci illərdə Ukrayna Elmələr Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutuna işə daxil olmuşdur. 1980-1982-ci illərdə Ukrayna Elmlər Akademiyasının Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda elmi e’zamiyyətdə olmuş və 1982-ci ildə həmin institutun məqsədli aspiranturasına daxil olmuşdur. 1985-ci ildə aspiranturanı müvəffəqiyyətlə bitirmiş, 1986-cı ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə etmiş və fizika-riyaziyyat elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. 1987-ci ildən indiyə qədər Azərbaycan EA-nın Riyaziyyat və Mexanika İnstitutunda aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır.

1991-ci ildə xüsusi də’vətlə ABŞ-da Nyu-York Universitetində, 1994-cü ildə İranda Təbriz və Zəncan Universitetində elmi mə’ruzələr oxumuşdur.

Rusiyada, Ukraynada, ABŞ-da, İranda, Türkiyədə, Azərbaycanda 33 adda 60,0 ç.v. həcmində elmi əsər çap etdirmişdir. 1999-cu ildə ingilis dilində 24,0 çap vərəqi həcmində elmi monoqrafiya çap etdirmişdir. Bu kitab hazırda dünyanın bir sıra ölkələrinin qabaqcıl Universitetlərinin kitabxanasında özünə layiqli yer tapmışdır.

TƏRLAN TOPÇİYEVA

Tərlan Ağabəy qızı Topçiyeva 1930-cu il iyulun 26-da Bakıda anadan olmuşdur. Onun valideyinlərinin hər ikisi Borçalıdandır.

Tərlan Topçiyeva orta təhsilini və pedaqoji texnikumu bitirdikdən sonra, 1945-ci ildə APİ-nin (indiki ADPU-nun) xarici dillər fakültəsinin ingilis dili bölməsinə daxil olmuşdur. Sonradan Xarici Dillər İnstitutunun yaradılması ilə əlaqədar bu instituta köçürülmüş və 1949-cu ildə oranı bitirmişdir.

Universiteti bitirdikdən sonra "Paris Kommunası" adına zavodun nəzdindəki 17 saylı fəhlə-gənclər məktəbində işləmiş, 1951-ci ildə isə tə’yinatla Az.XTİ-nin (indiki ADİU-nun) xarici dillər kafedrasına göndərilmişdir.

1959-cu ildə bu institutun bağlanması və bütün kollektivin ADU-ya köçürülməsi ilə əlaqədar olaraq, əmək fəaliyyətini bu universitetin Qərbi Avropa dilləri kafedrasında davam etdirmişdir.

1966-cı ilin mayında yenidən Az.XTİ-nin açılması ilə əlaqədar olaraq, Tərlan Topçiyeva bu ali məktəbə də’vət olunmuşdur. 1967-ci ildən indiyədək hazırda Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti adlanan həmin institutun xarici dillər kafedrasının baş müəllimidir.

1955-ci ildə Sov. İKP sıralarına daxil olmuşdur. İnstitut partiya komitəsinin katibi olmuşdur.

1953-1955-ci illərdə Bakı şəhər sovetinə deputat seçilmişdir.

1970-ci ildə V.İ.Leninin anadan olmasının 100 illiyi ilə bağlı "Yubiley medalı", 1985-ci ildə isə "Əmək veteranı" medalı ilə təltif edilmişdir.

Son 3 ildə ingilis dilinin tədrisi metodikası sahəsində təkmilləşmək məqsədilə iki dəfə Britaniya Şurasının Azərbaycanda fəaliyyət göstərən seminarlarında iştirak etmiş və müvafiq şəhadətnamə almışdır.

Tərlan Topçiyeva paralel olaraq, 1992-1993-cü illərdə Xəzər Universitetində, 1994-1998-ci illərdə isə Tibb Universitetində ingilis dilini tədris etmişdir.

Son 10 il ərzində Beynəlxalq iqtisadi münasibətlər fakültəsində məşğələlər aparır.

Tərlan Topçiyeva 2001-ci ildə Bakı şəhərində vəfat etmişdir.

TOFİQ MƏMMƏDLİ

Tofiq Səməd oğlu Məmmədli 1938-ci ildə Borçalının Qaçağan kəndində anadan olmuşdur. 1955-ci ildə Qaçağan orta məktəbini bitirmiş, Azərbaycan Dövlət Universitetinin geoloji-coğrafiya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1962-ci ildə mühəndis-geoloq ixtisası üzrə tam kursu başa vurmuşdur. Tə’yinatla bir müddət Şimali Qazaxıstan Mərkəzi Geologiya İdarəsində işləmişdir. 1962-ci ildə ailə vəziyyəti ilə əlaqədar olaraq Azərbaycana qayıtmış, ADU-nun (indiki BDU-nun) geoloji-coğrafiya fakültəsinin minerologiya və kristalloqrafiya kafedrasında baş laborant olmuş, kristalloqrafiya və kristallokimya fənnlərindən təcrübə dərslərinin tədrisi ilə məşğul olmuşdur. 1964-cü ildə Azərbaycan EA-nın Geologiya İnstitutu nəzdində əyani aspiranturaya daxil olmuşdur. Azərbaycanda ilk dəfə mineral kristallarının morfologiyasının qanunauyğunlarını öyrənmək məqsədi ilə filiz və qeyri-filiz yataqlarının axtarışında yeni metodların tətbiqi ilə ciddi elmi-araşdırmalarla məşğul olmuşdur.

Bu elmi araşdırmaların nəticəsi olaraq Tofiq Məmmədli 1968-ci ilin dekabrında namizədlik dissertasiyası müdafiə edərək geologiya minerologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır. Bu elmi araşdırmaların nəticələri 45-dən çox elmi məqalədə öz əksini tapmışdır. Bu məqalələr Moskva, Leninqrad, Lvov və Bakı şəhərlərində, EA-nın konfrans və müşavirələrində tezis xarakterli təqdim edilmişdir.

1968-1971-ci illər kiçik elmi işçi, 1971-1978-ci illər qrup rəhbəri, 1978-1982-ci illər baş elm işçi, 1982-1986-cı illərdə laboratoriya rəhbəri işləmişdir. 1986-cı ildə Azərbaycan Dövlət Təbiəti Mühafizə Komitəsi rəhbərliyinin də’vəti ilə orada respublika Aqrokimya laboratoriyasına rəhbərlik etmişdir.

Hal-hazırda doktorluq dissertasiyası üzərində son işləri aparır.

Tofiq Mürsəl oğlu Mirzəyev 1940-cı il noyabrın 20-də Borçalının Böyük Bəylər kəndində anadan olmuşdur. Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) iqtisad fakültəsini bitirmişdir.

Maliyyə sistemində müxtəlif məs’ul vəzifələrdə çalışmış, 1976-1992-ci illərdə Azərbaycan Respublikası maliyyə nazirinin müavini olmuşdur. 1988-1992-ci illərdə xidməti işi ilə yanaşı, Milli məsələlər üzrə Dövlət Komissiyasının üzvü, Azərbaycan KP MK və Azərbaycan SSR Nazirlər Sovetinin köçkünlərlə əlaqədar məsələləri həll etmək səlahiyyəti olan nümayəndəsi kimi fəaliyyət göstərmişdir.

Ermənistandan deportasiya olunmuş azərbaycanlıların və onların qalan əmlaklarının dövlət səviyyəsində uçota alınmasını təşkil etmiş və Ermənistana qarşı mərkəzdə iddia qaldırılmasının fəal iştirakçısı olmuş, köçkünlərə maddi yardımedilmə modulunu və icra mexanizmini hazırlamışdır.

Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlıların köçürülmə təhlükəsinin (1989-1993) qarşısının alınmasını da Azərbaycan dövlətinin tapşırığı ilə yerində təşkil etmişdir.

Sərhədyanı rayonlara edilən təcavüzlə əlaqədar milli ordunun ilk dəfə yaradılması məqsədilə milis işçilərinin sayının 22 min nəfər artırılmasının mümkünlüyü barədə təklifi (1990) Azərbaycan Dövləti tərfindən nəzərə alınmışdır.

60 çap vərəqindən çox ayrı-ayrı tə’limatları, metodiki göstərişləri rus dilindən Azərbaycan dilinə tərcümə və redaktə etmişdir. Həlli tələb olunan müxtəlif aktual iqtisadi məsələlərə dair 4 cildlik elmi tədqiqatların və praktiki mə’ruzələrin müəllifidir: "İdarə sistemində rəhbərin rolu" (1977), "Fəal həyat mövqeyinin formalaşdırılması təcrübə və mə’nəvi tərbiyənin aktual problemidir" (1979), "Kənd təsərrüfatının ixtisaslaşdırılması, üzümçülüyün və şərabçılığın inkişaf etdirilməsi" (1979), "Pul tədavülü sahəsində işlərin yaxşılaşdırılması yolları" (1982), "Sosial-tə’minat tədbirləri və bu məqsədlə ayrılan vəsaitə nəzarətin gücləndirilməsi" (1983), "Ərzaq proqramı və maliyyə orqanlarının vəzifələri" (1983), "Müəssisələrdə mühasibat uçotu, onun mexanikləşdirilməsi və əmək intizamı" (1984), "Qadın azadlığı və asudə vaxta qayğı sosial iqtisadi inkişafın mənbəyidir" (1985), "Kadr kriteriyasının qiymətləndirilməsində həlledici əsas - onların yeniliyə münasibətləri, bu işdə aktiv və yaradıcı iştiraklarıdır" (1986), "Yenidənqurma tə’xirəsalınmazdır, o hər yerdə hamıya aiddir" (1986), "Dövlətin, ictimai və təsərrüfat həyatının hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsi" (1986), "Zəhmətsiz gəlirlərə qarşı mübarizə tədbirləri və fərdi əmək fəaliyyətinin təşkili vəzifələri" (1987), "İqtisadiyyatı idarədə radikal islahat yenidənqurmanın sür’əti üçün əsas açardır" (1987), "Mənzil probleminin həlli taleykülü vacib məsələdir" (1987), "İqtisadiyyatın yenidən qurulmasının əsas istiqamətləri barədə" (1988) və i.a.

Qəzetlərdə və jurnallarda elmin və ictimai prosesin bu və ya digər problemlərinə dair 100-ə qədər məqalələri və müsahibələri dərc olunmuşdur .

1979-cu ildə SSRİ Xalq Təsərrüfatı Akademiyasının Xalq təsərrüfatının idarəetmə institutunda Akademiyanın tövsiyəsi ilə buraxılış işi üzrə hazırladığı nümünəvi təhliletmə metodikası SSRİ Maliyyə Nazirliyi tərəfindən qəbul olunmuş və o zaman ölkə məkanında xalq təsərrüfatı sahələrində maliyyə təsərrüfat fəaliyyətinin təhlilini aparmaq üçün metodiki göstəriş kimi istifadə edilmişdir. 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikası Ağsaqqallar Şurası tərəfindən buraxılmış "Ağsaqqal sözü" kitabında onun "Tarix və şəxsiyyət" adlı məqaləsi çap edilmişdir.

Azərbaycan Elmlər Akademiyası Akademik H.Ə. Əliyev adına Coğrafiya İnstitutunun çap etdirdiyi "Nurlu ömür" toplu kitabında (1999) elmi, pedaqoji və ictimai fəaliyyətlə bağlı məqaləsi də çap olunmuşdur.

VAQİF NƏBİYEV

Vaqif Rəşid oğlu Nəbiyev 1947-ci il noyabrın 30-da Borçalının Marneuli şəhərində müəllim ailəsində anadan olmuşdur. 1966-cı ildə Marneuli şəhər 1 saylı Azərbaycan orta məktəbini bitirmişdir. 1967-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinə daxil olmuş, 1973-cü ildə həmin fakültəni bitirmişdir. 1973-cü ilin aprelindən 1974-cü ilin fevralınadək "Maarif" nəşriyyatında korrektor işləmişdir.

1974-cü ildən Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU-nun) Sov.İKP tarixi kafedrasında laborant, 1975-ci ilin sentyabrından isə baş laborant işləmişdir. 1982-ci ildən 1989-cu ilədək həmin kafedrada saathesabı müəllim, 1990-cı ilin mart ayından isə humanitar fakültələr üzrə siyasi tarix kafedrasında müəllim, 1999-cu ilin sentyabr ayından isə Azərbaycan tarixi kafedrasında baş müəllim işləyir.

"Azərbaycan xalq nəzarəti orqanlarının fəaliyyəti (1976-1980-ci illər)" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını başa çatdırmışdır.

30 elmi məqaləsi ayrı-ayrı jurnallarda dərc olunmuşdur. 1998-ci ildə nəşr olunmuş "Siyasi tarix" (2-ci cild) dərsliyinin müəlliflərindən biridir.

VALEH ƏHMƏDOV

Valeh Səməd oğlu Əhmədov 1943-cü il avqustun 1-də Borçalının Keşəli kəndində anadan olmuşdur. Keşəli 8 illik məktəbini bitirdikdən sonra orta təhsilini Marneuli 1 saylı Azərbaycn orta məktəbində və 1960-cı ildə yenicə açılmş Kəpənəkçi orta məktəbində davam etdirmişdir. 1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (indiki APU-nun) biologiya-kimya fakültəsinə daxil olmuşdur. 1965-ci ildə həmin institutu bitirərək Kəpənəkçi orta məktəbində biologiya-kimya müəllimi işləmiş, hərbi qulluqdan tərxis olunduqdan sonra 1968-ci ildə Azərbaycan SSR EA-nın Neft-Kimya Prossesləri İnstitutunun aspiranturasına qəbul olunmuşdur.

1972-1975-ci illərdə Moskva şəhərində SSRİ EA-nın Element Üzvi Birləşmələr İnstitutunda "Atmosfer azotunun fiksə edilməsi" mövzusunda elmi iş aparmış və 1975-ci ildə Bakıda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək kimya elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.

16 elmi ixtiranın, 2 patentin, 70-dən çox elmi məqalənin, Azərbaycan Sovet Ensiklopediyasının VI-X cildlərində dərc olunmuş 60-dan çox məqalənin və 1999-cu ildə işıq üzü görmüş "Bakılı keşləlilər" adlı ilk sorğu kitabçasının müəllifidir.

Hazırda Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Neft-Kimya Prosesləri İnstitutunda aparıcı elmi işçi vəzifəsində çalışır.